Skip to content

Dyskryminacja kobiet w Wikipedii? Spojrzenie z wewnątrz

by w dniu 03/03/2011

W ostatnim czasie głośno było o niedoborze kobiet w środowisku Wikipedii i jej projektów siostrzanych; temat pojawiał się na licznych listach dyskusyjnych i blogach (warto zerknąć na tę stronę aby wyrobić sobie wstępne rozeznanie). Teraz  dyskusja rozgorzała także w Polsce m.in. na liście dyskusyjnej pl-wiki czy na facebookowym profilu Fundacji Feminoteka. Być może więc, jako kobieta i edytorka, powinnam wypowiedzieć się ze swojej perspektywy.

Nie chcę podejmować kwestii czy problem zbyt małej (szacowanej na zaledwie 15%) ilości kobiet wśród edytorów Wikipedii jest rzeczywisty czy wydumany – dla mnie jego istnienie jest całkowicie oczywiste. Nie chcę też zastanawiać się nad wszystkimi możliwymi powodami takiej sytuacji, bo sprawa wydaje mi się zbyt złożona jak na pojedynczą notkę. Chciałabym natomiast odnieść się do bardzo konkretnej, powtarzanej np. na wspomnianym wyżej profilu FF, tezie głoszącej że: na polskiej Wikipedii jest niewiele kobiet, ponieważ zniechęca je atmosfera seksizmu.

Czy faktycznie polska Wikipedia jest seksistowska? Czy kobiety traktowane są na niej z protekcjonalnie? Czy są marginalizowane w społeczności, czy trudniej im się przebić, zaistnieć, skutecznie wypowiedzieć? I czy to właśnie zniechęca kobiety do współtworzenia tej encyklopedii?

Nie wynika tak z moich osobistych doświadczeń – analizując dzisiaj długo moją historię jako części społeczności Wikipedii nie doszukałam się żadnego przykładu zachowania, które mogłabym odczuć jako seksistowskie. Zdarzało się (któremuż adminowi się nie zdarza?), że byłam celem zaczepek, ale były to takie zaczepki, jakie wpisane są w koszta adminowania  i interweniowania w sytuacjach trudnych, niezależnie od płci. Nie padła w moim kierunku seksistowska wypowiedź (a czytałam np. kiedyś relacje edytorek anglojęzycznej Wikipedii, które spotykały wulgarne i niesmaczne ataki osobiste o wyraźnym mizoginistycznym podłożu), nie miałam wrażenia, że jest mi trudniej (przeciwnie – kobiety, jako że jest ich mniej, są łatwiej zauważalne, dzięki czemu szybciej doczekują się pomocy czy uznania niż edytorzy-mężczyźni) . Dla mnie to, że wikipedyści oceniają się na podstawie swojego wkładu w projekt i poszanowania dla jego zasad nie było nigdy utopią czy fajną bajeczką. Tak czułam się traktowana i tak starałam się traktować innych.

Możliwe jednak, że miałam po prostu farta albo że nie zauważyłam, że jestem traktowana gorzej, czy zapomniałam o przykrych sytuacjach. Chcąc wyjść poza osobiste i jednostkowe doświadczenie, zastanowiłam się nad tym jak wygląda sytuacja kobiet z perspektywy sprawowanych w projekcie funkcji. Jeśli chodzi o adminowanie, to mam wrażenie (szacuję teraz, jeśli komuś chce się to policzyć dokładnie – chętnie poznam wyniki), że rozkład płci wśród osób z uprawnieniami admina jest podobny jak wśród edytorów w ogóle – ok. 10-15%. Jeszcze lepiej jest w Komitecie Arbitrażowym – instytucja powołana do stania na straży zasad Wikipedii i pomagania w rozwiązywaniu istotnych sporów interpersonalnych, skupiająca tych, których społeczność darzy największym zaufaniem, jest jednocześnie instytucją najbardziej sfeminizowaną na Wiki. Nie było żadnej kadencji, w której nie zasiadałaby kobieta, niektóre kadencje Komitetu składały się z kobiet aż w jednej trzeciej („aż”, biorąc pod uwagę ilość kobiet w projekcie, nie w społeczeństwie w ogóle), a pierwszemu składowi, wyjątkowo ważnemu, bo wyznaczającemu standardy arbitrażu, przewodniczyła właśnie kobieta. Wśród wszystkich osób, które w KA zasiadały kobiet było 17%, a więc nieznacznie więcej niż szacowana ilość edytorek. Z kolei jeśli wziąć pod uwagę liczbę sprawowanych kadencji przez danego arbitra – kobiety to już ponad 20% (to już moje wyliczenia, nie szacunki). Widać więc, że społeczność nie ma oporów przed powierzaniem funkcji kobietom. Od razu chciałabym też rozwiać obawy, czy nie są one aby wybierane jako „paprotki”, mające jedynie dodać uroku i urody gronu – nie wynika tak z uzasadnień kandydatur i głosów za; uzasadnienia te najczęściej powołują się na konkretne kompetencje – np. znajomość zasad, sprawiedliwość, inteligencję, umiejętność oceny sytuacji czy podejmowania trudnych decyzji. Nie ma powodu wątpić w to, że to właśnie kompetencje kandydatek głosującymi kierowały.

Nadal trudno mi więc zgodzić się na tezę o zniechęcającej atmosferze seksizmu na plwiki. Na pewno, skoro są takie sygnały, jakieś przypadki musiały się zdarzać (jeśli ktoś coś takiego kojarzy – fajnie byłoby podać linki do konkretnych wydarzeń czy wypowiedzi), w ogólności jednak mam wrażenie, że dyskryminacja na płeć, jak w ogóle każdy objaw braku szacunku czy każde działanie wbrew idei równości i koleżeńskiej współpracy jest przeciwne istocie projektu i do niego nie przynależy. Oczywiście to całkowicie mój OR, najlepiej byłoby, gdybyśmy mieli możliwość przeprowadzenia szerokich badań wśród aktywnych/byłych/niedoszłych edytorek, w których padałyby również pytania m.in. o poczucie bycia dyskryminowaną. Takich badań jednak nie mamy możliwości przeprowadzić, możemy więc jedynie polegać na  jednostkowych obserwacjach i relacjach, mając nadzieję, że rozświetlą problem. Na pewno interesujące byłoby też spojrzenie z perspektywy projektów siostrzanych, w których sytuacja może przedstawiać się inaczej, lepiej albo gorzej. Ale to temat na osobną notkę i być może dla innego autora :)

 

 

 

Advertisements

From → Magalia

8 komentarzy
  1. Zgadzam się z Autorką. Na Wikipedii powitała mnie Kobieta, w Sądzie Koleżeńskim Stowarzyszenia pracowałem z dwiema Paniami i na co dzień mam świecie polskich Wikimediów roboczy kontakt ze wspaniałymi przedstawicielkami płci przeciwnej. Ich talenty nierzadko wzniecają we mnie promyczki zazdrości, a ani razu nie skarżyły się na czyjeś seksistowskie ekscesy.

  2. pmgpmg permalink

    Niech mi wybaczą kobiety uznane za facetów i faceci uznani za kobiety:
    Kobiety adminki, z tego co mi się wydaje i które mają zapisaną informację o płci w różny sposób na stronie użytkowniczki:
    Ala z, Cancre, Gytha,Jadwiga,Loraine,Ludmiła Pilecka,Magalia,Maire,Nova,Orlica,Panterka,SpiderMum,Ziel

    13 na 171

  3. Picus viridis permalink

    Jeszcze Nameless i Random – 15

  4. fovorek permalink

    witajcie ziomy. Mam do was pytanie: czy na wikipedii istnieje szablon „licznik edycji”?

  5. Gytha permalink

    Podobnie jak Magalia, w trakcie swojej ponad 5-letniej działalności na Wikipedii nie spotkałam się z seksistowskimi uwagami pod moim adresem ze strony zaangażowanych wikipedystów. Tzn. owszem, zdarzały się jakieś próby protekcjonalnego traktowania przez jakieś efemerycznie pojawiające się na Wiki osoby czy nawet obraźliwe uwagi, ale to raczej standard w przypadku każdego aktywnego wikipedysty/tki, a zwłaszcza admina/nki, bez względu na płeć (co zabawne, najbardziej wulgarny atak nastąpił ze strony osoby, która przypisała mi męską płeć, co jasno wynikało z treści wpisu ;-)). A, najbardziej seksistowska uwaga pod moim adresem to komentarz jednego z moich oponentów (pojawił się na Wiki w zasadzie tylko w celu napisania jednego biogramu, a wpis był związany z obroną tegoż hasła na SDU), że jak na kobietę wypowiadam się zbyt kąśliwie i arogancko ;-).

    Ze strony środowiska stale edytujących wyczuwałam za to niekiedy oczekiwanie, że z racji płci będę w niektórych przypadkach lepsza niż edytorzy/admini mężczyźni – spokojniejsza, dokładniejsza, że pozytywnie wpłynę na atmosferę w projekcie. Nie oceniam tego jako seksizm, obawiam się też, że z racji charakteru (bliżej mi do herod-baby niż anioła ;-)) nie do końca oczekiwania te były słuszne.

    W mojej ocenie edytorki mogą mieć nawet na Wikipedii łatwiejszy start niż edytorzy płci męskiej. Może po częsci wynika to z tego, że za edytowanie Wikipedii generalnie biorą się kobiety/dziewczyny świadome swoich umiejętności i wiedzy, wśród mężczyzn/chłopaków więcej jest chyba „przypadkowych” osób, które dopiero w trakcie pobytu w projekcie te umiejętności i wiedzę zyskują (albo i nie).

    Jak wykazano wyżej, procent kobiet „funkcyjnych” odpowiada mniej więcej odpowiedniemu procentowi wśród wszystkich edytujących, a w przypadku KA jest nawet większy. Nie ma na plWiki kobiety wśród checkuserów, ale to w ogóle bardzo nieliczne grono (obecnie 6 osób), wśród biurokratów jest jedna (na 7 osób). Nie wydaje mi się zatem, by na Wikipedii istniało zjawisko „szklanego sufitu” – kobiecie co najmniej równie łatwo jak mężczyźnie zyskać dodatkowe uprawnienia (celem wyjaśnienia nieobeznanym – uzyskuje się je w głosowaniu). Może procent ten byłby nawet większy, ale niektóre wikipedystki trudno na PUA namówić ;-).

  6. Jadowity, ale na rzeczy tekst, wydaje się na temat.

  7. Parytety na Wikipedię!!!!!!!! permalink

    Wyrażam głębokie przekonanie, że rozwiązania naszej polityki będą potrafiły rozwiązać problemy Wikipedystów. Proponuję powołanie obowiązkowego Wikiparytetu! Prawnie umocowane zwiększenie ilości Wikipedystek na Wikipedii uratuje naszą Tragiczną sytuację.

Trackbacks & Pingbacks

  1. Nowe (?) blogi « Blog wikipediowego proteusza

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: